Eenden ziekten

Salmonellose

Salmonellose is een ziekte die over het algemeen niet vaak voorkomt. Meestal komt deze ziekte alleen voor bij eenden wanneer er een slechte hygiëne aan de orde is of ontstaat in water wat te lang stilstaat en zeer vies is met een goede hygiëne kan men deze ziekte makkelijk voorkomen. De ziekte wordt veroorzaakt door een salmonella bacterie. De eerste tekenen van salmonellose zijn diaree struiszitten lusteloos weinig tot niet eten. Wanneer men vermoed dat deze bacterie uw eenden besmet heeft is het zaak dat u dode dieren en of uitwerpselen direct laat onderzoeken bij uw dierenarts alleen hij kan vaststellen dat het hier om een salmonella infectie gaat. De behandeling bestaat uit een heftige antibiotica kuur en eenden kunnen na een lange intensieve kuur salmonellose overleven echter houd er wel rekening mee dat genezen eenden de bacterie nog wel levenslang bij zich kunnen blijven dragen en zo andere dieren besmetten oftewel ze worden drager.

Botulisme

Ook botulisme wordt veroorzaakt door een slechte hygiëne en in dit geval dan wel in de vijver. Over het algemeen komt deze ziekte alleen in de vrije natuur voor maar wanneer men een vijver heeft waarin vies water zit de zon er vrij lang op een dag in schijnt en het water lang genoeg stilstaat kan men in een warme zomer zeker in deze omstandigheden deze bacterie onbewust kweken. Botulisme is ook gevaarlijk voor mensen vooral in een geval waarbij men over chronische blootstelling praat. Het gekke is eigenlijk dat over het algemeen dieren niet doodgaan aan de bacterie zelf de bacterie die in zuurstof arm vies water leeft en in een laag modder op de bodem scheid een gifstof uit wanneer mensen of eenden water binnen krijgen of voedsel binnen krijgen die in kontact met dit water of modder hebben gestaan krijgen zo ook de gifstof binnen die de bacteriën uitscheiden de dood volgt meestal na enkele uren. Wanneer men dus een plotseling sterfte heeft onder uw eenden kunt u het beste alle gezonde eenden op een ander stukje grond onderbrengen weg bij de ziekte bron. Eigenlijk ziet men geen langdurig ziektebeeld bij botulisme de dieren raken meestal plotseling verlamt of sterven al voordat dit tijd heeft zich te ontwikkelen een behandeling is eigenlijk niet mogelijk terwijl voorkomen zo makkelijk is door of het water schoon te houden of te zorgen dat het water ietwat in beweging blijft maar let wel alleen beweging in het water is niet voldoende hygiëne is altijd zeer belangrijk om de meeste besmettingen buiten de deur te houden. Nadat men de oogenschijnlijke gezonde dieren apart heeft gezet en de ogenschijnlijke zieke dieren ook is het een kwestie van hokken grond en vijver goed schoonmaken en dan wordt bij de grond ontlasting en dergelijke verwijderen bedoelt sterft de bacterie gelukkig snel af. De kans dat een dier sterft hangt af van de hoeveelheid gif die de eend heeft binnen gekregen. Wat ook echt kan helpen en wat men bij een eend kunt doen waarbij nog geen verschijnselen zijn is norrit geven dit bestaat uit actieve koolstof wat gif in het maagdarmstelsel snel bind en wat er voor zorgt dat het niet kan worden opgenomen in het lichaam. Ook bij de zieke dieren kan men dit gebruiken geef per dag 3 keer 5 tabletten en doe dit maar een dag wanneer de eenden de andere dag zwarte poep produceren en nog leven zijn kan men er vanuitgaan dat ze het overleven zorg in het “quarantaine”gedeelte wel voor een zeer goede hygiëne en laat de dieren hier nog een dag of 4 zitten voordat men ze terug plaatst in hun schoongemaakte verblijf.

Hepatitis

Hepatietes oftewel leverontsteking kan in alle leeftijden veroorzaakt worden en wordt veroorzaakt door een bacterie. Deze bacterie zorgt ervoor dat de lever beschadigd raakt en hierdoor nog amper functioneert. De lever is de filter van het lichaam en filtert alle troep uit het bloed wat erdoorheen stroomt wanneer dit niet meer gebeurt vergiftigt het lichaam zichzelf. De gif/afvalstoffen die in het bloed achterblijven zullen symptomen van vergiftiging tonen ook worden de hersenen aangetast door deze gifstoffen hierdoor kunnen er dan ook vrij snel bij meerdere dieren neurologische afwijkingen zoals verlamming en dergelijke optreden. Een behandeling is vrijwel altijd te laat omdat de schade aan de lever niet te herstellen valt en de verschijnselen hiervan zich pas openbaren wanneer het te laat is (in sommige gevallen kan men van tevoren een afname in eetlust zien en dat de dieren wat rustiger worden maar deze verschijnselen ziet men ook bij een eend die zijn dag niet heeft). De oogenschijnlijke gezonde dieren kunnen nog wel apart gezet worden en gevaccineerd ook kan men preventief de ouderdieren vaccineren vlak voor de broed periode de immuniteit zal dan via de eieren naar de jongen overgeheveld worden.

Wormen

Zoals bij alle dieren kunnen eenden helaas ook wormen krijgen. De soorten wormen bestaan uit mijn, haak lint, spoel maagwormen ea. Eigenlijk is het onmogelijk eenden en andere dieren wormvrij te houden wormen komen in alle zand, grond en natuurlijk water voor het enige wat echt helpt is ieder half jaar ontwormen met een antiwormmiddel, ikzelf gebruik altijd flubenol speciaal dit is een ontwormings middel wat eigenlijk voor honden of katten is maar zeer goed wordt verdragen door eenden en andere dieren en heeft een zeer breed spectrum men kan per eend afhankelijk van de zwaarte van de pillen de nodige dosis direct in de snavel geven op deze manier weet men ook altijd zeker dat ieder dier voldoende heeft binnen gekregen. Alleen de maagwormen zijn wat taaier dan de andere en die zullen echt behandeld moeten worden door de dierenarts met tetramisol of levamisol. Normaal biedt een worminfectie geen direct gevaar maar pas op bij de maagworm want deze kan tot een snelle dood leiden in een korte tijd. Verschijnselen van maagwormen zijn veelal braakneigingen en een opgezette kliermaag deze is opgezet omdat deze geen voedsel meer doorlaat naar de spiermaag. U kunt maagwormen grotendeels voorkomen door er op te letten dat men geen watervlooien in de vijver heeft omdat watervlooien de de eitjes bij zich kunnen dragen maar in de meeste kunstmatige vijvers is dit niet aan de orde.

Legnood

Legnood word meestal veroorzaakt door misvormde eieren, eieren zonder schaal of te grote eieren. De verschijnselen uiten zich meestal in een lusteloze eend die rechtop zit met een vieze cloaca en die niet eet en zich nauwelijks verplaatst de kont van de eend is ook altijd opgezwollen en voelt warm aan. De behandeling kan het beste door een dierenarts gedaan worden tenzij u er al wat ervaring in heeft de behandeling is simpel het ei moet eruit maar zeer belangrijk wel heel wat men kan doen is een injectiespuit (uiteraard zonder naald) te vullen met lauwe slaolie en hiervan ongeveer 5ml in de cloaca van de eend te spuiten ga met de spuit ongeveer 3 cm naarbinnen voel met uw vinger of u het ei ook kunt bereiken zo ja probeer dan van buitenaf voorzichtig het ei naarbuiten te maseren lukt dit niet ga alstublieft naar een dierenarts want dit is een zeer pijnlijke aandoening die je geen enkele levensvorm aan wil doen. Zorg er beslist voor dat het ei heel blijft want de scherpe schalen zullen de legbuis onherstelbaar beschadigen en als dat aan de orde is zal een eend nooit meer normaal een ei kunnen leggen ga bij twijfel altijd naar de dierenarts. U kunt de kans op legnood grootendeels voorkomen met goed voer geen stress en een goede foklijn.

Aspergillosis

Aspergillosis wordt veroorzaakt door een paddestoelspoor die aspergillus heet wat een eend binnenkrijgt via de ademhaling. Aspergillus kan de kop op steken wanneer bepaalde delen van het nachthok aan de binnenkant vochtig zijn want hierop kan zich schimmel vormen. Ook voer wat al enige tijd buiten licht en constant nat is kan gaan schimmelen. Sommige mensen halen hun stro voor in de nachthokken bij een boer weg dit hoeft geen probleem te zijn maar let er wel op dat de baal stro niet nat is want nat stro gaat schimmelen wanneer stro al nat is geweest kan men dit ook duidelijk ruiken omdat het stro snel naar schimmel gaat ruiken als het in aanraking met water is geweest. Het ziekte verloop is vrij kort en bijna altijd dodelijk. De eenden lopen te kokhalzen gooien hun kop in de nek en happen naar lucht meestal stikken eenden vrij snel. U kunt dit voorkomen door ervoor te zorgen dat het nachthok droog is en dat het voer binnen staat en dus niet nat wordt houd ook goed in de gaten dat er geen voedsel in de ren licht te rotten. Dus ook weer in dit geval en vele andere draait het weer grotendeels om hygiene

NB. Wat ook wil helpen is de dieren wat extra insecten te voeren doormiddel arlux universeel voer te geven ( dit voer word besproken in het gedeelte moederloze jongen). In de natuur eten eenden namelijk veel insekten in insekten zit vitamine AD3 wat eenden wat meer afweer bied tegen schimmels maar let wel dit is slechts een ondersteuning.

Bumblefoot

Bumblefoot is naar mijn mening een abces wat veroorzaakt kan worden door een beschadiging aan de voetzool van de poot. Het kan komen doordat eenden in een doorn gaan staan en op die manier bacteriën diep in hun poot krijgen maar het kan ook ontstaan als eenden alleen op een harde ondergrond zoals cement lopen omdat dan de “huidcellen” harder slijten dan dat er nieuwe kunnen gemaakt worden zodat er een wondje ontstaat waar constant bacteriën in komen. Het wondje wordt steeds groter en de kans op infectie stijgt. Zorg er daarom ook altijd voor dat een eend ook de keuze heeft om op zand of een andere zachte ondergrond te kunnen lopen. Wanneer men een eend dus plotseling mank ziet lopen is het zaak dat u als hobbyist even gaat kijken wat hiervan de oorzaak kan zijn, is de poot misschien verstuikt is er iets ingetrapt enz. Wanneer men ziet dat er een doorn is ingetrapt moet u deze net zoals bij uzelf eruit halen met een pincet. Hierna ook in het geval van alleen een wondje maakt u de poot goed schoon en desinfecteert u het wondje als de wond heel groot is kunt u beter de eend even apart zetten in een konijnenhok ofzo met water en eten en een oude handdoek waar de eend op kan zitten in elk geval geen harde ondergrond want de reden dat u hem apart zet is omdat hij op een zachte ondergrond moet zitten totdat de poot genezen is. U kunt ter versnelling van het genezingsproces ook wondzalf gebruiken zoals acederm wat ook nog een pijnstillende en bacteriedodende werking heeft. Ook kunt u in geval van met of zonder zalf, de voetzool licht beplakken met leukoplast doe dit in dit geval ook bij een abces normaal moet een abces vanbinnen uit genezen terwijl er verse lucht bij kan zodat bacteriën eruit kunnen maar in dit geval zouden er juist meer bacteriën in de wond komen als de eend door zijn eigen ontlasting loopt of door dat van anderen. Zorg er wel explisiet voor dat de wond schoon is zodat de aanwezige bacteriën zich niet plots gaan vermeerderen. in hele erge gevallen altijd naar de dierenarts.

NB. Wanneer er bij bovenstaande aandoening de volgende symptomen zich gelijktijdig voordoen met een verwonding die al een tijdje aanwezig is, is er kans op een streptokokken infectie. De symptomen zijn erg verschillend de duidelijkste zijn wel diaree, struis zitten, geen eetlust en bij jonge kuikens een met bloed besmeurde buik. In dit geval moet er altijd een dierenarts langs komen die de dieren een antibiotica kuur zal geven in elk geval een penicilinne of een tetracicline.

Staphylokokken

Ook staphylokokken hebben een verwonding nodig om het lichaam binnen te kunnen komen. Wanneer de staphylokokken het lichaam in gedrongen zijn veroorzaken ze inwendige infecties met name in gewrichten. Men ziet een eend met deze infectie dan ook snel mank lopen en wanneer men de gewrichten voelt voelen ze opgezwollen. Het is zaak dat men in een zo vroeg mogelijk stadium met een antibiotica kuur start deze kuur zal men vrij lang vol moeten houden maar doorgaans genezen eenden geheel van deze infectie. Waar men wel rekening mee moet houden is dat als de infectie wordt verwaarloost er wel blijvende schade door misvorming kan ontstaan deze misvorming zal deels herstellen maar niet meer helemaal. U kunt deze infectie ook weer voorkomen door een goede hygiëne en er zorg voor dragen dat de eenden niet met teveel in een kleine ruimte zitten en dat ze niet constant over een ruwe harde ondergrond lopen zodat er wondjes onder op de voetzolen ontstaan die als ingang voor de bacteriën dienen.

Lek

Eenden kunnen zoals veel mensen weten zwemmen dankzij een vetlaag die over hun veren zit. Wanneer deze vetlaag niet aanwezig is zullen de eenden nat worden en zullen ze zinken en verdrinken. In sommige situaties zoals te weinig zwemwater of een tijd in quarantaine gezeten te hebben waar alleen een klein drinkbakje zit gebeurt het vaak dat eenden de vetlaag kwijt raken zet deze eenden dus nooit zomaar weer terug maar plaats ze in een ren waar de dieren een ondiepe bak met water hebben waar ze zich in kunnen wassen. Wanneer een eend zich gewassen heeft ziet men ook vaak dat de eend op de rand van de vijver met zijn kop tussen de veren gaat dit doet hij dus niet om de boel recht te leggen maar op dat moment vet hij opnieuw zijn veren in wanneer er dus geen water voorhanden is zal de eend zijn veren ook niet invetten. Verder kan deze aandoening voorkomen bij oude eenden zorg ervoor dat deze dieren geen diepe vijver tot hun beschikking hebben zet deze dieren liever apart. Pas op bij eendenkuikens is zelfs de staartklier voor de 9de dag nog niet eens volledig ontwikkeld.

Engelvleugel

Voor deze aandoening zijn er verschillende namen bedacht zoals een hangvleugel, draaivleugel, engelvleugel en soms wordt zelfs een verlamde vleugel geopperd (terwijl deze laatste toch heel wat anders is) maar het komt allemaal op hetzelfde neer. In dit geval noem ik het even een engelvleugel. Wanneer men kuikens aan het opvoeden is kan het soms zijn dat er voor de eend in persoon teveel eiwitten in de voeding zitten men moet dan wel heel veel eiwitten in de voeding hebben want in de insectenpaté zit namelijk vrij veel eiwit wat de kuikens nodig hebben om te groeien maar soms is dit voor een enkeling teveel van het goede en groeit de vleugel te snel ten opzichte van het lichaam zodat de aanwezige spieren deze niet op zijn plaats kunnen houden. In dit geval kunt u het beste deze kuikens apart zetten en deze op wat eiwit armer voedsel zetten zet ook de rest van de kuikens uit datzelfde nest op eiwit armer voedsel (want in mijn belevenis waar rook is is vuur). Tape de vleugels die hangen in met wat verband en tape ze daarna vast aan het lichaam gebruik onder de tape op de vleugels beslist verbandgaas in verband met het fijt dat men anders de veren mee uitrekt met het verwijderen ervan. Verwissel bij kuikens dit verband iedere 3 dagen omdat men er rekening mee moet houden dat kuikens vrij snel groeien en dat de vleugels op deze manier geen kant op kunnen en zo gemakkelijk bij te weinig controle kunnen gaan vergroeien plus men kan zo mooi zien of de vleugel al wat rechter hangt. Wanneer de vleugel op zijn plaats blijft moet u deze dieren de komende tijd nog wel goed in de gaten houden omdat het makkelijk terug kan keren wanneer dat zo is moet u de eend direct weer intapen. Maar over het algemeen is deze aandoening op deze manier goed te behandelen en is het gewoon een kwestie van volhouden. Wanneer deze aandoening bij een oudere eend de kop opsteekt kunt u gewoon dezelfde manier toepassen als hierboven genoemd wordt. Houd er wel rekening mee dat wanneer u een eend krijgt die dit als kuiken had en niet geholpen is het herstel veel moeilijker zal zijn niet onmogelijk maar wel veel en veel moeilijker.

Uitwendige parasieten

Hierbij verstaan we onder andere bloedluis mijten en andere luizen. De dieren kunnen ze op verschillende manieren krijgen bijvoorbeeld, sommige mensen kopen hun granen bij een boer hier is op zich niets mis mee maar houd er rekening mee dat deze granen vol kunnen zitten met allerlei ongedierte zoals mijten. De symptomen zijn bijvoorbeeld bij bloedluis dat de veren uitvallen dit komt omdat bloedluizen bloed wegzuigen bij de wortel van de veren hierdoor raakt de “porie” waar de veer uitgroeit beschadigd en wordt de veer niet meer gevoed daardoor sterft deze af en valt hij uit. ook ziet men deze dieren soms overmatig schudden met hun veren. De behandeling tegen dit gespuis is gelukkig vrij simpel er zijn in dierenwinkels en bij dierenartsen verschillende soorten sprays verkrijgbaar die tegen alle soorten uitwendige parasieten inzetbaar zijn. De meeste mijten en luizen zijn te vinden vlak bij de cloaca omdat ze hier nog wat meer voedingstoffen kunnen halen uit uitwerpselen van de dieren waarvan minuscuul kleine deeltjes blijven hangen en deze plek is vrij warm omdat zich er een plooi bevind. Ook zitten ze graag onder de vleugels. Wanneer men de dieren gaat sprayen moet men er om denken dat men ook de nachthokken en dergelijke goed schoonmaakt en daarna ook sprayt. Wanneer de vogels zijn gesprayd moeten ze in een goed geventileerde ruimte zitten het liefst buiten in de ren zodat ze niets over kunnen houden van bepaalde gassen die uit de spuitbus vrij komen zorg er ook altijd voor dat de dieren deze stoffen niet binnenkrijgen dus voer en drinkbakken weghalen. Het is ook niet verstandig dat de eenden direct weer kunnen gaan zwemmen omdat ze waarschijnlijk de neiging hebben om zich te gaan wassen omdat de spray soms wat in de door mijten veroorzaakte wondjes kan gaan bijten. Laat de eenden na ongeveer 2 uur hun gang maar weer gaan dan is meestal alles wel dood herhaal deze gang van zaken na ongeveer 14 dagen tenzij anders vermeld op het product.

Oogproblemen

Oogproblemen kunnen verschillende oorzaken hebben en kunnen zich op verschillende manieren uiten. Allereerst een oogontsteking de randen om het oog zijn dik en rood en er loop vocht of etter uit de ogen. De oorzaken kunnen uiteenlopen het kan komen door een bacteriële infectie doordat een stukje stro een kleine beschadiging in het oog heeft veroorzaakt waarin bacteriën kunnen gaan zitten het kan komen doordat de eend per ongeluk in zijn oog heeft gekrabd enzovoort maar er is bijna altijd sprake van een beschadiging. Als behandeling hiervoor kunt u het beste naar de dierenarts die u waarschijnlijk een zalf zal meegeven op basis van clooramfenicol waarna de ontsteking snel zal verdwijnen. Het kan ook zijn dat de traanbuis verstopt is of is dichtgegroeid dit is meestal een lastige kwaal die zoiezo door een dierenarts beoordeeld moet worden wanneer de buis alleen verstopt zit kan een dierenarts dit doorspuiten wanneer hij dichtgegroeid is zou het dier eigenlijk geopereerd moeten worden maar de ingreep is meestal erger dan de kwaal in deze en zal het diertje hiermee moeten leven. Wat men wel kan doen is het oog iedere dag druppelen met ogentroost (Euphrasia officinalis) wat bij iedere goede drogist te verkrijgen valt let wel wanneer een flacon langer open is dan een week zal dit middel de kwaal alleen erger maken.Wanneer een traanbuis verstopt zit komt er geen “smering” meer in het oog wat normaal in de vorm van traanvocht wel gebeurt hierdoor wordt het oog droog en raakt geïrriteerd maar wanneer men ervoor zorgt dat het dier weinig stof in zijn oog krijgt en men ogentroost gebruikt zullen de klachten verminderen. Nu nog even een fabel uit de wereld helpen die zeker zeer belangrijk is een heleboel mensen leven in de veronderstelling dat wanneer een dier of een mens een oogontsteking heeft of een verstopte traanbuis heeft men dit wel kunt schoonmaken met kamille thee dit is absoluut zeer slecht voor een oog wanneer de kamille opdroogt laat dit namelijk zeer scherpe kristallen achter die zeer veel schade aan het oog veroorzaken. (NB dit stukje is vrij universeel voor allerlei diersoorten zodoende dat u dit stukje bij meerdere diersoorten zult tegenkomen).

Sympthoom	Oorzaak
Natte eenden (doorweekt)	De eend is lek kan komen door geen genoeg water of te lang zich niet hebben kunnen wassen ook kan het een oude eend betreffen of de eend heeft iets onder de leden.
Evenwicht slecht kunnen bewaren schommeld en vallend lopen	Beginnende botulisme/salmonelosse of een harde klap op de kop gehad of andere reden voor hersenletsel.
alleen kreupelheid	Beschadiging van de voetzolen of een staphylokokken infectie maar kan ook een simple verstuiking zijn.
Dunne uitwerpselen en een vieze kont	Meestal verkeerd voedsel maar kan ook duiden op een chronische vergiftiging (laatste houd in dat de eend bloodgesteld kan worden aan een bepaalde giftige stof die in de mate van bloodstelling niet direct dodelijk is).
Apatische eend die alleen maar op de grond licht	Waarschijnlijk landbouwgif binnen gekregen, of botulisme.
zwart wordende poten afstervende tenen	bevriezing DIRECT de eend in een warmere omgeving zetten en de dierenarts waarschuwen.
Vaak schudden veerverlies	Waarschijnlijk een mijten of luizen infectie.
Kop achterover houdend pompent ademen en vol geluid	Waarschijnlijk een schimmelinfectie maar kan ook een longontsteking zijn of een andere long en of luchtweg infectie.
Elkaar beschadigen doormiddel van bijten	Zowel als bij kuikens en oudere dieren waarschijnlijk te veel dieren in een te kleine ruimte of verkeerde voeding maar deze laatste is ver gezocht.

Bron: dieren hobby.nl

Top

---